Cultureel Erfgoed & Monumenten
Dieser Text wird übersetzt auf Deutsch und wird März 2011 zur Verfügung stehen.
Leider steht ein Deutscher Text nicht zur Verfügung. Benutzen Sie für weitere Fragen bitte unsere e-mail Adresse communicatie@regiogroningen-assen.nl.
Regio Groningen-Assen kent vele cultureel erfgoederen en monumenten. Zo hebben we borgen, molens, kloosters, kerken, monumentale boerderijen, hunnebedden en onverwachte juweeltjes van panden in de zogenoemde Amsterdamse School-stijl. Het programma Regiopark van Regio Groningen-Assen ondersteunt projecten die dit cultureel erfgoed en deze monumenten behouden.
Borgen
Borgen zijn de fraaie buitenverblijven van de jonkers uit vorige eeuwen. Ze hebben meestal hun oorsprong in een 'steenhuis', een simpel verdedigingswerk uit de 14e of 15e eeuw met dikke muren waarin rijke boeren konden vluchten in tijden van gevaar. Omdat de verdedigingsfunctie vanaf de 16e eeuw verloren ging, werden de steenhuizen door de machtige jonkers verbouwd tot woningen: ze werden vaak uitgebreid, verfraaid en kregen een oprijlaan, een tuincomplex en een dubbele gracht. Rond 1800 werd de status van jonker afgeschaft. Van de circa 180 borgen en steenhuizen die er ooit waren zijn er nu nog maar 16 (deels) over. De vier bekendste borgen zijn de Fraeylemaborg in Slochteren, de Menkemaborg in Uithuizen, Landgoed Nienoord in Leek en de borg Verhildersum in Leens. Deze hebben nu een museumfunctie.
Molens
Molens hadden en hebben allerlei functies, zoals het malen van graan, het produceren van olie, het pellen van gerst. In onze regio zijn er nog genoeg bewaard gebleven om ze te kunnen bezichtigen, soms ook van binnen. In de provincie Groningen zijn 84 molens: standerdmolens, stellingmolens, korenmolens en poldermolens. De oudste molen dateert uit 1763. In Drenthe zijn 39 complete windmolens te vinden. Zie voor overzichten www.groningermolens.nlen www.molensindrenthe.nl.
Kloosters
De kloosterkaart van Groningen geeft op schematische wijze de spreiding van de belangrijkste kloosters en hun voorwerken in de periode 1200-1600. In Aduard vind je bijvoorbeeld het Museum Sint Bernardushof dat een beeld laat zien van de geschiedenis van de Sint Bernardusabdij in de gelijknamige plaats. Dit klooster werd tussen de 12e en 16e eeuw beroemd door heel Europa, nu rest slechts de ziekenzaal die heden ten dage dienst doet als kerk. Het klooster werd gevestigd in een kweldergebied dat nog nauwelijks werd beschermd door dijken en zodoende doorlopend door de zee werd bedreigd. De kloosterlingen hebben zich van meet af aan ingezet voor de bedijking van het gebied en inpoldering van de kwelders.
Kerken
De regio telt vele eeuwenoude kerken, die gemaakt zijn in de romaanse, romanogotische en gotische bouwstijl. De oudste kerken zijn in de twaalfde en dertiende eeuw gebouwd. In de kerken zijn vaak oude orgels te vinden, soms muur- en plafondschilderingen en buiten zijn bijzondere begraafplaatsen en grafmonumenten te zien. Zie voor meer informatie: www.drentsekerken.nl en www.groningerkerken.nl.
Monumentale boerderijen
Het landschap van Groningen wordt voor een groot deel bepaald door de grote monumentale boerderijen en erven. Vooral in de open gebieden zijn de boerderijen en erven de “groene eilanden” in het landschap. Zij vormen voor een belangrijk deel de zo gewaardeerde identiteit van het landschap in Groningen. Door de omvang van de terreinen en de zware karakteristieke beplantingen zijn veel van deze boerenerven monumentaal te noemen.
Amsterdamse School
Verspreid over de provincie Groningen bevinden zich onverwachte juweeltjes van panden die gebouwd zijn in de zogenaamde Amsterdamse School-stijl. Al deze panden uit de jaren '20 en '30 van de twintigste eeuw geven blijk van stijlbewuste Groninger opdrachtgevers, architecten en aannemers. Buiten de stad Amsterdam heeft deze bouwstijl nergens zo'n grote navolging gekend als in de stad en de provincie Groningen. De ‘Groninger Amsterdamse School’ kenmerkt zich door de aandacht voor detaillering, het expressieve gebruik van baksteen in allerlei soorten en metselverbanden, felgekleurd glas-in-lood, opvallend vormgegeven ingangspartijen, dakkapellen, ramen en erkers en grote overhangende daklijsten.
Hunebedden
Een hunebed is een steenkamer uit de prehistorie die bestaat uit staande draagstenen, overdekt door platte dekstenen. Van de 54 hunebedden die men nu nog kan zien in Nederland staan er 52 in de provincie Drenthe. De andere twee staan in de provincie Groningen: één bij Noordlaren, enkele meters over de grens met Drenthe, de andere in een museum in Delfzijl. Van de 52 hunebedden in Drenthe ligt het grootste hunebed bij Borger. Hier liggen in totaal dertien hunebedden bij elkaar. Zie voor meer informatie: www.hunebedcentrum.nl .
