Meren & vaarwegen

Het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa is voor een deel van het gebied een nationaal park in de Nederlandse provincie Drenthe. Het is op 4 december 2002 ingesteld en omvat ruim 100 km² met 16 dorpen en gehuchten en heeft 10.000 inwoners. Daarmee is het, na Nationaal Park Oosterschelde, het grootste nationaal park van Nederland.

Het stroomdal van de Drentsche Aa is één van de laatste redelijk ongeschonden beekdalen in Nederland. Het stroomgebied van de beek, die ontspringt bij Schoonloo, verzorgt de afwatering van het noordelijk deel van het Drents plateau. Daarnaast is het één van de botanische paradijzen in Nederland. De oppervlakte van het stroomgebied bedraagt zo'n 30.000 ha. Het wandelgebied staat in de top 3 van Europa qua uniekheid en bekroond met 5 sterren.

Kernwoorden: wandelparadijs vol beekjes, slingerend door een eeuwenoud landschap, langs moerassige graslanden vol bloemen en vogels, grasland en akkers , heide en veen. 

De bossen van Gieten en Borger zijn uitgestrekt en stil. Tussen de bomen blinken vennen, omgeven door stukken heide. Grafheuvels en hunebedden liggen verscholen in het groen.

De Hondsrug is een zandrug in Drenthe en Groningen die zich van Emmen tot de stad Groningen uitstrekt. Hij maakt deel uit van een groter geheel van zandruggen en stroomdalen in Drenthe en Groningen dat wel het Hondsrugsysteem wordt genoemd.

De Peizer- en Eeldermaden zijn een natuurgebied in de kop van Drenthe, gelegen tussen de dorpen Peize, Eelde-Paterswolde en de stad Groningen.

Het is een prachtig laagveengebied met natte en bloemrijke graslanden, met sloten, bosjes en houtwallen. In dit gebied is veel kwel aanwezig. Doordat men minder intensief onderhoud pleegt worden de Peizermaden ruiger. De weilanden zijn een toevluchtsoord geworden van vele soorten weidevogels. Er komen bijvoorbeeld de zeldzame watersnip en kwartelkoning voor, alsmede het paapje, de grutto en veldleeuwerik. Aan flora floreert de dotterbloem, kleine valeriaan, grote boterbloem en waterviolier. Het gebied is volop in ontwikkeling. Over enige tijd ligt aan de voet van Groningen een aaneengesloten natuurgebied van circa 3.500 voetbalvelden groot, met ruige hooilanden, moerasbos en volop ruimte voor overtollig water.

Appèlbergen is de naam van een bos ten oosten van Glimmen. Het gebied Appèlbergen ligt ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van de stad Groningen, in de gemeente Haren. Het is een ruim 35 hectare groot gebied, welke sinds 1994 grotendeels in eigendom is van Staatsbosbeheer.

Het natuurgebied werd lange tijd door Defensie gebruikt als oefenterrein, vandaar haar bijzondere naam. Het grootste deel van de oppervlakte van Appèlbergen wordt ingenomen door bos. Moeras en heide nemen een aanzienlijk minder aandeel in, maar zijn nog wel redelijk vertegenwoordigd. De gronden in dit gebied zijn nooit ontgonnen en worden door ‘Staatsbosbeheer’ op natuurlijke wijze onderhouden. Daardoor tref je hier nog zich verplaatsende stuifzandheuvels aan, zie je oude venen herleven en berkenbossen sterven. Het Pieterpad loopt door Appèlbergen.

De Lettelberter Petten is een laagveengebied dat rond 1900 ontstaan is door de afgraving van turf. Vanaf 1920 heeft het gebied zijn huidige vorm gekregen, doordat de petgaten zijn dichtgegroeid. Er zijn verscheidene vogelsoorten te zien, zoals spechten, kieviten, grutto’s en watersnippen en de kemphaan!

De Lettelberter Petten liggen aan de zuidzijde van het Leekstermeer en zijn tussen 1900 en 1920 ontstaan door de behoefte aan brandstof. Doordat men het veen ging afgraven in langwerpige geulen ontstonden de "petgaten", het werd te drogen gelegd op de zogenaamde legakkers die tussen de petgaten inlagen. Hieruit werden de zogenaamde baggelturven gesneden, nadat het veen voldoende gedroogd was werd het afgevoerd in zuidelijke richting via een gegraven "wijk" en het Leekstermeer.

Duurswold, ook wel Woldstreek genoemd, is de naam van een landschap gelegen in het centrale gedeelte van de Nederlandse provincie Groningen. Het kent een fascinerende combinatie van oude en nieuwe natuur, van natte en ruige oases van rust.

Het landschap wordt gevormd door een zandrug die loopt van Harkstede tot en met Siddeburen en hiermee zeven dorpen doorsnijdt. Ten noorden van deze zandrug ligt een klei- op veengebied dat ook tot Duurswold gerekend wordt. Dit lage kleigebied strekt zich uit van de Wolddijk bij Bedum tot aan het plaatsje Meedhuizen in de gemeente Delfzijl.

In het oostelijk gedeelte van Duurswold ligt een uitgestrekt meer met de naam Schildmeer. Lange tijd was dit meer een kruispunt van schepen die klei en afgegraven wierdegrond van de kleigebieden naar de armere zand en veengronden brachten ten zuiden en oosten van de provincie. Deze humusgrond werd gebruikt om de armere zandgronden te verrijken.

Net buiten onze regio, maar zeker de moeite waard om te vermelden, ligt 't Hoogeland. Deze streek ligt ten noorden van het Reitdiep en het Damsterdiep. De naam verwijst naar de relatief hoge ligging van de grond, veroorzaakt door de aanslibbing van de zee. Het Hoogeland kent bloemrijke grasland, akkers met monumentale boerderijen en dorpsbossen: verstilde schoonheid in het noorden van Groningen. 't Hoogeland staat bekend om zijn scherpe (historische) tweedeling tussen herenboeren en keuterboeren / landarbeiders. Geniet van dit weids landschap met vele wierdendorpen en haar historische dorpskernen, met soms monumentale kerken. Het Pieterpad en de wandelroute Wad en Wierdenroute is zeker een aanrader.

Het gebied Westerkwartier wordt begrensd door de Lauwers, Drenthe, het Reitdiep en de stad Groningen. Landschappelijk is het Westerkwartier te verdelen in een noordelijk deel, een oud kwelderlandschap met wierdedorpen (Ezinge, Oldehove, Niehove) en een zuidelijk coulisselandschap, dat zich kenmerkt door houtwallen. Het is een uitgestrekt en verrassend gebied met veenweiden, petgaten, poelen, elzensingels, bos en heide en een middeleeuwse borg. U kunt hier heerlijk wandelen en fietsen.

Het Paterwoldsemeer is een meer aan de zuidkant van de stad Groningen. Oorspronkelijk was het half zo groot als het nu is en besloeg het alleen het zuidelijke gedeelte van het huidige meer. In 1982 is een verbinding gemaakt met het noordelijker gelegen Hoornsemeer, om zo een groter recreatiegebied te hebben. In het begin van de 20e eeuw werd het gebied ontdekt door welgestelde recreanten. Dat was ook de tijd dat veel van de huidige in het oog vallende locaties werden aangelegd. De bekendste hiervan zijn de Paalkoepel, een op palen gebouwd paviljoen (thans café-restaurant), het voormalige Familiehotel Paterswolde en het clubhuis van de zeilvereniging De Twee Provinciën. Door de ligging onder de rook van Groningen is het meer geliefd bij vaarrecreanten, vooral zeilers. Het Hoornsemeer, en meer in het bijzonder de Hoornse plas is geliefd bij zwemmers en zonnebaders.

HPdeTijd:

Het Paterswoldsemeer, vlak onder Groningen, is genoemd als 'Amazing Place To Experience Around The Globe' door trendblog The Cool Hunter. Een foto van het (tot nu toe) nog vrij onbekende meer staat tussen prachtige plaatjes van onder andere bergketens in Venezuela, paradijselijke zandstranden op de Seychellen en lieflijke bergdorpjes in Italië. Het gehele artikel is te lezen op: http://www.hpdetijd.nl/2011-06-24/gronings-meer-uitgeroepen-tot-een-van-mooiste-plekken-ter-wereld

Aan de noordoever van het Leekstermeer ligt een prachtig natuurgebied. De stille oeverlanden met wisselend waterpeil, de weiden, de poelen en het open water vormen een goed tehuis voor weidevogels als de kievit, grutto en tureluur. Elk jaar komen kemphanen, ganzen en zwanen op bezoek. In de open ruimte is regelmatig een groepje reeën te zien. Midden het gebied rijst een moerasbos op. Hier bouwen buizerds, haviken en vele zangvogels hun nesten. Aan de bezoeker biedt deze combinatie van water, weide en bos een onverwachte afwisseling.De Lettelberter Petten is een laagveengebied wat onstaan is rond 1900 door het afgraven van turf voor brandstof in die tijd. Vanaf omstreeks 1920 is er verlanding opgetreden, waardoor het gebied in zijn huidige vorm is onstaan.

Het Zuidlaardermeer is niet door mensenhanden gegraven, zoals de andere meren in de provincie Groningen. Het is duizenden jaren geleden onder invloed van de laatste twee ijstijden ontstaan, als natuurlijke verbreding van de Hunze. Tegenwoordig is het een weids, ondiep meer dat in de zomer veel door recreanten wordt gebruikt.

Stichting Het Groninger Landschap heeft tussen Waterhuizen en Meerwijck een nieuw fietspad aangelegd, dwars door de prachtige natuur van de Kropswolderbuitenpolder en de Westbroekstermadepolder. Het fietspad is een belangrijke schakel in de voltooiing van het Grote Rondje Zuidlaardermeer.

Het Schildmeer is open vaarwater naar de waddenzee, Slochteren, de stad Groningen en het Zuidlaardermeer. In de toekomst wordt het gebied uitgebreid richting Blauwestad, waardoor het vaargebied groter en aantrekkelijker wordt.

In het noorden van Nederland op de grens van Groningen en Friesland ligt Nationaal Park Lauwersmeer. Vroeger had de zee er vrij spel en was er een open verbinding met de Waddenzee. Uit angst voor overstromingen werd in 1969 een dam gebouwd. Dat was voor veel natuurgenieters wel even schrikken! Gelukkig werd al snel zichtbaar dat er een prachtig nieuw landschap ontstond. De natuur in het Lauwersmeergebied is zo bijzonder dat het is uitgeroepen tot Nationaal Park. In de rust en ruimte van het weidse landschap valt veel te ontdekken. Bijzondere bloemen, enorme aantallen vogels en geweldige vergezichten. Je kunt het Nationaal Park Lauwersmeer wandelend, fietsend en varend verkennen. Rond het gebied zijn talloze aantrekkelijke overnachtingsmogelijkheden.

In het gebied tussen Slochteren en de stad Groningen verrijst de komende jaren Meerstad.

Meerstad speelt in op de toekomstige behoefte in de regio voor wonen, werken en recreëren. Centraal in het plan ligt een groot meer van maar liefst 600 hectare. Huidige bebouwing zoals boerderijen en de oude linten van de dorpen Engelbert, Middelbert en Harkstede worden opgenomen in het gebied. Bestaande natuur wordt gekoesterd en uitgebreid met nieuwe natuur.

Naast het meer zelf, biedt Meerstad ook op een ander gebied meer: zo komt er een goede ontsluiting met de stad Groningen en worden er in een vroeg stadium een aantal belangrijke voorzieningen gerealiseerd. In het Meerstad gebied bevinden zich het Grunostrand, de Borgmeren, Natuurbad Engelbert, plaatsen waar je onder meer kunt zwemmen en zonnen. In de toekomst biedt Meerstad meer van dit soort plekken, zoals een echt stadsstrand. Maar ook komen er hier en daar vissteigers en klein haventjes. De bestaande fiets- en wandelroutes zullen worden uitgebreid, met ook ruimte voor skeelers.

Natuurlijk speelt in een waterrijk gebied vaarrecreatie een belangrijke rol. Kleine bootjes en kano’s krijgen volop de ruimte. Verder wordt gekeken of er een verbinding kan worden gelegd met het Zuidlaardermeer. Het Slochterdiep biedt een verbinding met het Schildmeer en richting de stad Groningen.